Brouwerij De Roos, gelegen op de noordwestelijke hoek van het idylische marktplein De vrijthof, daar waar de Wouwerstraat begint, is met zijn hoge poort een van die oude gebouwen, die Hilvarenbeek tot een van de meest interessante plaatsen van Brabant maakt. Iedere stad of dorp had vroeger zijn eigen bierbrouwerijen. Uit een inventarisatie van de Projectgroep Industrieel Erfgoed is gebleken dat er weinig bewaard is gebleven van het rijke brouwverleden in Nederland.

Van de circa 500 brouwerijen die er omstreeks de vorige eeuwwisseling in Nederland nog actief waren, waarvan 200 in Noord-Brabant, zijn er nog slechts fragmenten aanwezig. Er wordt aangenomen dat er in Nederland slechts twee historische dorpsbrouwerijen bestaan: de brouwerij in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem - afkomstig uit Ulvenhout en in 1937 naar het museum verplaatst en recentelijk gerestaureerd - en De Roos in Hilvarenbeek. Dit gegeven maakt van De Roos een nog unieker object, als de enige resterende dorpsbrouwerij in Nederland met de authentieke inrichting nog op de oorspronkelijke plaats. Daarom is het complex op 17 september 1993 door de minister van Cultuur op de lijst van Rijksmonumenten geplaatst.

In 1996 is de aanbouw aan de noordzijde afgebroken. De ruimte was niet geschikt om er een brouwhuis in te vestigen. De stenen, pannen en het houtwerk waren zeer slecht. Een groot deel van de buitenstenen is hergebruikt, maar verder waren de onderdelen die voor restauratie in aanmerking zouden kunnen komen onbruikbaar.

Er is met vereende krachten, met vrijwilligers uit het dorp en een financiële bijdrage van diverse sponsors, een nieuw brouwhuis opgericht. Wel in de stijl van de oude bierbrouwerij, maar toch nieuw en voorzien van de hedendaagse installaties, volgens de huidige eisen en voorschriften en goede bouwkundige condities. Hier wordt bier gebrouwen!

Restaureren is veelal het terug brengen van oude panden in de oorspronkelike toestand. Anders gezegd, de onderdelen die door de jaren heen veranderd zijn, worden weer in de vroegere staat gebracht. Er kunnen zich echter veranderingen hebben voorgedaan, die vanuit een gewijzigde functie van het gebouw noodzakelijk waren. in die gevallen is het soms moeilijk een keuze te maken. Moet het gebouw, of een onderdeel daarvan, terug gebracht worden in de authentieke staat, of moet er meer oog zijn voor de geschiedenis van het pand?

Bierbrouwerij De Roos is een rijksmonument, hetgeen betekent dat de plannen door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg zijn getoetst. Aan het uiterlijk van het gebouw is bij de restauratie dan ook niet veel veranderd. De belangrijkste ingreep is wel de westgevel aan de Sint Sebastiaanstraat. Deze gevel is niet authentiek. Het is vrijwel zeker dat deze vroeger gesloten is geweest. De deur- en raamkozijnen zoals die eerst waren aangebracht, pasten niet in het karakter van het oude gebouw en zijn bij de restauratie vervangen. In deze gevel is ook de nieuwe entree van De Roos gerealiseerd.

De oostgevel, die grenst aan de binnenplaats, is nagenoeg in tact gebleven bij de restauratie. Omdat het niet bekend is wanneer de brouwerij gebouwd werd, is er gekozen voor het gebruik van ijzeren raamkozijnen. Hierdoor wordt de industriële sfeer gegeven aan het pand.

Tijdens de uitvoering van de restauratiewerkzaamheden is één meter onder de vloer, de oorspronkelijker vloer van de bottelruimte aangetroffen. Besloten is de oude vloer nagenoeg volledig bloot te leggen en de oorspronkelijke diepte aan te houden. Op de vroegere mout- en opslagzolders is nu een proeflokaal gerealiseerd.